onderzoeksprogramma groene metropolen: de voorgeschiedenis

adressen begeleidingscommissie

 


Het programma Groene Metropolen is een onderzoeksprogramma dat wordt uitgevoerd door Alterra in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit.
Het onderzoek wordt uitgevoerd om het beleid van het ministerie van LNV te ondersteunen. Naast LNV zijn ook andere organisaties geïnteresseerd in de resultaten van het onderzoek. Zij zitten in de begeleidingscommissie en zijn zoveel mogelijk betrokken bij het onderzoek.

Zeven onderzoeksthema’s
Inhoudelijk komen zeven onderzoeksthema's in het onderzoeksprogramma naar voren:
1) Groen in en om de stad (GIOS)
2) Infrastructuur
3) Regiostudies en stadsstudies: planvorming en sturing
4) Groen wonen
5) Verdieping
6) Onderzoek studenten
7) Internationaal
De indeling wordt in de praktijk niet hard gehanteerd. Veel projecten kunnen met evenveel gemak in twee of meer van de rubrieken worden ondergebracht.

Karakter van het onderzoekpro-gramma
Nederland is geleidelijk aan het veranderen van een dichtbevolkt land in een dunbevolkte metropool. De aanwezigheid van grote rivieren, bossen en uitgestrekte landbouwgebieden, maar ook van parken, stadsbossen en beekdalen zorgen voor een groen karakter. Nederland is een groene metropool. Het groen is dus integraal onderdeel van een complexe metropolitaanse samenleving en zal van daaruit zijn legitimatie moeten krijgen. Landbouw kan steeds minder worden gelegitimeerd vanuit de bijdrage aan de Nederlandse export. Bij een bos hoort een barbecueplek. Een park is meer dan een groen decor. Een stadsbeek is meer dan een x-aantal hectaren groen.
Het onderzoek naar de rol van het groen in de groene metropool is daardoor sterk van karakter veranderd. De centrale vraag is ook niet meer: ‘hoe kan worden omgegaan met de toenemende druk vanuit de stad op de groene ruimte’. De vraag is welke rol het groen speelt of kan gaan spelen in de complexe samenleving in de groene metropool. Wat kan de groene ruimte bijdragen aan de oplossing van maatschappelijke problemen in met name de grote steden? In die zoektocht blijkt steeds duidelijker dat in de groene metropool groen niet los wordt gezien van zorg, veiligheid, integratie onderwijs en water. Niet de kamsalamander maar de mens staat centraal.
Het gaat niet meer alleen om de kamsalamander of de hectare groen, maar vooral om de bijdrage van groen aan zorg, veiligheid, onderwijs, integratie en water.


 

de onderzoekers
















Onderzoek is meer dan alleen onderzoek
Wat betekent dit allemaal voor het onderzoek in het programma Groene Metropolen? Een blik op de projectinformatie leidt al snel tot een aantal conclusies.

- Procesmanagement
Weliswaar zijn de traditionele kopjes als ‘GIOS’en ‘internationaal’ braaf gehandhaafd, maar bij lezing van de projectbeschrijvingen blijkt al snel dat meer dan driekwart van het onderzoek bestaat uit procesmanagement. Niet ‘gelijk hebben’, maar ‘gelijk krijgen’.

- Leren door doen
Desk studies worden nauwelijks nog gedaan. Niet de traditionele wetenschap die wordt verworven van achter het bureau ontbreekt in de maatschappij, maar de ervaring om er goed en flexibel mee om te gaan. Realisatie is belangrijk; daar richt het onderzoek zich op.

- Te ver voor de muziek uit
De behoefte aan innovaties vanuit de maatschappij is groter dan ‘Het Beleid’ kan behappen. Doel van veel projecten wordt dan ook steeds meer om de ‘grootst mogelijke kleine stap voorwaarts’ in beeld te brengen. Grenzen kun je verleggen. Zoek uit waar ze liggen en stap er elke keer weer een klein stukje overheen. Hoe ga je om met regels? Of negeer de regels en mobiliseer maatschappelijke onvrede in de richting van de doelen waarop de regels betrekking hadden moeten hebben.

- Ontwikkelingsplanologie
In de toelatingsplanologie staan hectares, doelstellingen en harde grenzen centraal. In de ontwikkelingsplanologie komen vanuit het groen aspecten als kwaliteit, toegevoegde waarde, lokale energie en sturende dragers centraal te staan.